Έθιμα του κόσμου

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Καρδίτσας

Ερευνητική Εργασία (Project)

Τμήμα Α2

Σχολ. έτος 2018-2019

Οι εκπαιδευόμενοι του Α2

Αποστολίκας Βάιος

Γόρδιος Θωμάς

Καρατέλιου Παναγιώτα

Κουτσώνας Πέτρος

Λιάππη Αναστασία

Μουτσάνας Κωνσταντίνος

Ντάκου Σταυρούλα

Σιατήρα Ευαγγελία

Κώστα Φρεντινάντ

AlazzawiAdel

Albatawi Sabreen

Alalyan Feryal

Rakha Farouq

Οι εκπαιδευτές

Κουτσός Ηλίας, ΠΕ03

Μακρή Παρασκευή, ΠΕ80

Πανταζοπούλου Πολυξένη, ΠΕ06

Ευχαριστίες:

Ευχαριστούμε την Παρασκευή Σιώκα, εκπαιδεύτρια του Πληροφορικού Γραμματισμού, για την πολύτιμη βοήθειά της στη δημιουργία του βίντεο που θα προβληθεί στην ημερίδα που διοργανώνεται στη λήξη της σχολικής χρονιάς, όπου παρουσιάζονται τα project. Το βίντεο ετοίμασαν οι εκπαιδευόμενοι AlazzawiAdel, AlbatawiSabreen, AlalyanFeryal και RakhaFarouq με τη βοήθεια της εκπαιδεύτριας του Πληροφορικού Γραμματισμού. Στο βίντεο οι συμμαθητές μας, μοιράζονται μαζί μας όμορφες φωτογραφίες από τις χώρες τους (Ιράκ, Λίβανος, Συρία) και τραγούδια του τόπου τους.

Πρόλογος

Κάθε τόπος έχει τα δικά του έθιμα, τα οποία αποτελούν σημαντικό στοιχείο του πολιτισμού του. Το τμήμα μας αποτελείται από εκπαιδευόμενους, οι οποίοι κατάγονται από διάφορες χώρες (Ελλάδα, Αλβανία, Ιράκ, Λίβανο και Συρία). Ο πολιτισμός και κατά συνέπεια τα έθιμα, αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία μίας χώρας και των συνηθειών του λαού της.

Για τον λόγο αυτό, επιλέξαμε ως θέμα του project την καταγραφή των εθίμων του τόπου μας, όπου «τόπος» ο τόπος καταγωγής του καθενός, προκειμένου να μοιραστούμε πληροφορίες σχετικά με τα έθιμα που επιβιώνουν έως και σήμερα αναλλοίωτα. Είχαμε, έτσι την ευκαιρία να γνωρίσουμε ενδιαφέροντα στοιχεία του πολιτισμού κάθε χώρας και με τον τρόπο αυτό να έρθουμε πιο κοντά.

Το θέμα της παρούσας ερευνητικής εργασίας προέκυψε μετά από συζήτηση εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων σχετικά με τα ενδιαφέροντά τους. Το θέμα που τελικά επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς είναι χαρακτηριστικά έθιμα από τους τόπους καταγωγής των εκπαιδευομένων του τμήματος μας.

Σκοπός της εργασίας ήταν να ερευνήσουμε και να καταγράψουμε κάποια από τα έθιμά μας και με τον τρόπο αυτό να έρθουμε πιο κοντά.

Ειδικότεροι στόχοι: Να γνωρίσουμε και να θυμηθούμε παλαιότερα έθιμα αλλά και έθιμα που έχουν παραμείνει αναλλοίωτα στο χρόνο.

Θεματολογία:

Τα έθιμα για τα οποία συζητήσαμε, αναζητήσαμε και καταγράψαμε πληροφορίες είναι:

• Ρογκατσάρια
• Απόκριες
• Χελιδόνα
• Έθιμα του γάμου (Ελλάδα, Αλβανία, Ιράκ)
• Χριστουγιεννιατικά Έθιμα
• Γιορτή στο τέλος του Ραμαζανιού (Ιράκ)
• Θρησκευτικές γιορτές (η γέννηση του προφήτη «Μουχαμάντ») και έθιμα ταφής (Συρία)
• Έθιμα που σχετίζονται με τη γέννηση ενός παιδιού, ονοματοδοσία (Λίβανος)

• Επιπλέον, στο τέλος της εργασίας, προσθέσαμε μια ενότητα «Αναμνήσεις μέσα από φωτογραφίες» στην οποία οι εκπαιδευόμενοί έφεραν φωτογραφίες που σχετίζονται με το θέμα, όπως φωτογραφίες γάμου, φωτογραφίες από τις απόκριες (ρογκατσάρια) κ.ά. Είχαμε, έτσι, την ευκαιρία να αναπολήσουμε όμορφες στιγμές και να ακούσουμε από τους μαθητές μας σχετικές αφηγήσεις.

• Επίσης, ο συμμαθητής μας, Μουτσάνας Κων/νος κατασκεύασε ξύλινα ομοιώματα χελιδόνας βοηθώντας έτσι στο να αναπαραστήσουμε κατασκευαστικά το έθιμο (φωτογραφικό υλικό παρατίθεται στη σχετική ενότητα της εργασίας), ενώ οι κατασκευές θα εκτεθούν κατά την παρουσίαση των project στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Στο πρώτο μέρος του project, λοιπόν, καταγράψαμε και μοιραστήκαμε πληροφορίες για τα έθιμα του τόπου μας.

Στο δεύτερο μέρος οι συμμαθητές μας, οι οποίοι είναι πρόσφυγες στη χώρα μας, από Συρία, Ιράκ και Λίβανο δημιούργησαν βίντεο με φωτογραφίες και τραγούδια του τόπου τους και μοιράστηκαν μαζί μας όμορφες φωτογραφίες από τις χώρες τους. Το βίντεο θα προβληθεί στη γιορτή που διοργανώνεται στη λήξη της σχολικής χρονιάς, όπου παρουσιάζονται τα project. Στο βίντεο που δημιουργήθηκε, επιλέξαμε να μοιραστούμε με τους συμμαθητές μας όμορφες εικόνες από Ιράκ, Συρία και Λίβανο για να δείξουμε πόσο ανεκτίμητη είναι η ειρήνη και κατά συνέπεια πόσο φοβερά είναι τα δεινά που προκαλεί ο πόλεμος και οι ένοπλες συγκρούσεις που αναγκάζουν τους ανθρώπους να φύγουν από τις πατρίδες τους. Επίσης, οι συμμαθητές μας από Συρία, Ιράκ και Λίβανο, θα ετοιμάσουν παραδοσιακά φαγητά από τις χώρες τους, τα οποία θα απολαύσουμε στη γιορτή λήξης.

Δραστηριότητες ? Πορεία που ακολουθήθηκε για την υλοποίηση του project:

• Συζήτηση για τον καθορισμό του θέματος.
• Επιλογή των εθίμων με τα οποία πρόκειται να ασχοληθούμε.
• Χωρισμός σε ομάδες.
• Συζήτηση μεταξύ των ομάδων για τα έθιμα.
• Τακτική Ανατροφοδότηση και συζήτηση για την πορεία της εργασίας.

Ρογκατσάρια

Τα ρογκατσάρια είναι ένα έθιμο που ξεκινά από την ημέρα του Αγίου Βασιλείου και διαρκεί μέχρι τα Θεοφάνεια. Στο έθιμο αυτό, δεν επιτρέπεται να συμμετέχει γυναίκα και η νύφη είναι άντρας που είναι ντυμένος γυναίκα. Ο γαμπρός και ο ρογκάτσαρος είναι ο αρχηγός.

Είναι ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα και το οποίο έχει περάσει και στα χρόνια χριστιανισμού. Σύμφωνα με το έθιμο, οι άντρες φοράνε προβιές ζώων και κουδούνια και ένα γυναικείο ρούχο πάνω τους που συμβολίζει τη γονιμότητα. Η νύφη κρατάει πορτοκάλι και είναι ντυμένη με παραδοσιακή στολή, πάνε από σπίτι σε σπίτι για χρήματα, πάντα έχουν κοσιές στα χέρια, χόρτα και στάχτη. Οι ρογκατσαραίοι χτυπούν τα κουδούνια δυνατά και κάνουν θόρυβο για να ξυπνήσει η γη (Γαία), η θεά της γονιμότητας, που βοηθά στην ανάπτυξη των σπόρων της γης.

Η Καθαρά Δευτέρα

Η ημέρα της Καθαράς Δευτέρας, γιορτάζεται σε όλη την Ελλάδα, με διάφορα έθιμα και αποτελεί επίσημη αργία.

Συνηθίζεται να τρώγεται λαγάνα, δηλαδή άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα, ταραμάς, χαλβάς, θαλασσινά, λαχανικά, ελιές και φασολάδα.

Κύρια έθιμα σε όλη την Ελλάδα είναι το πέταγμα του χαρταετού.

Το γαϊτανάκι είναι ένας χορός που δένει απόλυτα με το χρώμα και το κέφι της Αποκριάς

Δεκατρία άτομα χρειάζονται για να στήσουν το χορό. Ο ένας κρατάει ένα μεγάλο στύλο στο κέντρο, από την κορυφή του οποίου ξεκινούν 12 μακριές κορδέλες, καθεμιά με διαφορετικό χρώμα. Οι κορδέλες αυτές λέγονται γαϊτάνια και δίνουν το όνομά τους στο έθιμο.

ΧΕΛΙΔΟΝΑ

«ο ερχομοσ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ»

Το έθιμο της χελιδόνας έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα και επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας σε πολλές περιοχές όπως Ήπειρος, Μακεδονία, Θεσσαλία, Θράκη και Δωδεκάνησα.

Από την αρχαιότητα το χελιδόνι ήταν ο αγγελιοφόρος της άνοιξης. Έτσι, τα παιδιά με τον ερχομό της άνοιξης έφτιαχναν ένα ξύλινο αρθρωτό ομοίωμα χελιδονιού και τραγουδούσαν με αυτό τα κάλαντα της άνοιξης τα λεγόμενα χελιδονίσματα και γύριζαν από σπίτι σε σπίτι.

Τα παιδιά στην αρχαιότητα γιόρταζαν με τα «χελιδονίσματα» τον ερχομό των χελιδονιών και το τέλος του χειμώνα.

Κρατώντας ένα ξύλινο ομοίωμα χελιδονιού (ΧΕΛΙΔΟΝΑ) τριγυρνούσανε στην πόλη τραγουδώντας (ΧΕΛΙΔΟΝΙΣΜΑΤΑ) και ζητούσαν φιλέματα.

Κι έτσι το έθιμο της χελιδόνας συνέχισε μέσα από τα στόματα των παιδιών να «κελαηδά» έως και σήμερα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.

Όταν περιστρέφεται η χελιδόνα κάνει έναν ήχο που μοιάζει πολύ με το τιτίβισμα του χελιδονιού και το παιδάκι κρατάει το καλάθι για τα φιλέματα. Γιορτάζεται ακόμη και στις μέρες μας από τα παιδιά.

Στις φωτογραφίες απεικονίζονται χελιδόνες από τον μαθητή Μουτσάνα Κωνσταντίνο.

Βλάχικος γάμος

Την ημέρα του γάμου σε ένα ξύλινο σταυρό οι φίλοι του γαμπρού καρφώνουν τρία μήλα στις άκρες του σταυρού.

Με αυτό πάνε παίρνουνε τη νύφη από το πατρικό της σπίτι και μ? αυτό τη γυρνάνε στο σπίτι του γαμπρού. Κανένας δεν πρέπει να το αγγίξει. Προσπαθούν να το πιάσουν άλλα ένα ψηλό άτομο το κρατάει ώστε να μην το φτάσει κάνεις.

Στο γοβάκι της νύφης υπάρχουν λεφτά και ένα μικρό παιδί βγάζει το γοβάκι και παίρνει τα χρήματα.

Μετά την εκκλησία το ζευγάρι φτάνει σπίτι, στέκονται στην εξώπορτα και η πεθερά της νύφης με το δάχτυλο της κάνει σταυρό με μέλι στην πόρτα για να είναι γλυκός ο γάμος.

Τα κάλαντα των Χριστουγέννων

Καλήν εσπέραν άρχοντες,
αν είναι ορισμός σας,
Χριστού την Θείαν γέννησιν,
να πω στ? αρχοντικό σας.
Χριστός γεννάται σήμερον,
εν Βηθλεέμ τη πόλη,
οι ουρανοί αγάλλονται,
χαίρει η φύσις όλη.
Εν τω σπηλαίω τίκτεται,
εν φάτνη των αλόγων,
ο βασιλεύς των ουρανών,
και ποιητής των όλων.
Σ? αυτό το σπίτι που ?ρθαμε,
πέτρα να μην ραγίσει,
και ο νοικοκύρης του σπιτιού,
χίλια χρόνια να ζήσει.

Παραμονές Χριστουγέννων

Παραμονές Χριστουγέννων οι νοικοκυρές φτιάχνουν το χριστόψωμο με έναν σταυρό, καθώς και αυγοκουλούρες που προσφέρουν σε ηλικιωμένους και παιδιά.

Υλικά

? 1 κιλό αλεύρι σκληρό

? 1 πακετάκι (40γρ.) μαγιά νωπή

? 2-3 φλιτζάνια νερό χλιαρό

? 1 κουτ. γλυκού αλάτι

? 1 φλιτζάνι ζάχαρη

? 1-2 κουτ. σούπας κανέλα

? ½ φλιτζάνι ελαιόλαδο

? 1-1½ φλιτζάνι καρύδια χοντροκοπανισμένα

? 1 κρόκο αβγού ανακατεμένο με 1 κουτ. σούπας νερό

Ήθη και έθιμα από το Ιράκ

1. Το έθιμο του γάμου στο Ιράκ είναι η χρήση χένας πάνω στην νύφη, δηλαδή η νύφη βάφει όλο της το σώμα με κόκκινη χένα.
2. Το δεύτερο έθιμο που επικρατεί στο Ιράκ είναι η γιορτή στο τέλος του Ραμαζανίου , το οποίο ονομάζεται «Φέτερ». Κατά την διάρκεια αυτής της γιορτής, η οποία κρατάει 3 μέρες, μαγειρεύουν διάφορα φαγητά και γλυκά, τα παιδιά φοράνε τα καλά τους ρούχα και κάνουν επισκέψεις στα σπίτια.

1.  

??????? ?? ??????        

????? ?? ???? ?????? ???? ???? ????? ????? ??? ???????, ??????? ???? ????? ??? ????? ??? ???? ??????

2. ????? ?? ?????? ??? ?????? ??? ????? ????? ?? ???? ?????? ? ????? ??????? ? ????? ???????

Έθιμα στο Λίβανο

1. Ένα έθιμο στο Λίβανο είναι η γιορτή στο σπίτι για την περιτομή του παιδιού. Μοιράζονται γλυκά και φαγητά. Η περιτομή εξυπηρετεί κατά μία άποψη λόγους υγιεινής.
2. Η ονοματοδοσία των παιδιών. Το παιδί που γεννιέται παίρνει το όνομα του παππού και αυτόματα ο πατέρας επικαλείται με το όνομα του παιδιού του.

1.  ????? ??????? ?????                                                      

??? ????? ??????? ????? ?????? ????? ??? ??????

2. ?????

                ?????? ????? ???? ??? ????? ????? ????? ???? ???? ?????.

Έθιμα από Συρία

1. Η πιο γνωστή γιορτή στη Συρία είναι η γέννηση του προφήτη «Μουχαμάντ». Σε αυτή την γιορτή μελετάνε το κοράνι και ψέλνουν θρησκευτικά τραγούδια.
2. Ένα ακόμη σημαντικό έθιμο είναι η διαδικασία της ταφής. Μετά τον θάνατο κάποιου επιβάλλεται η ταφή του μέσα σε λίγες ώρες. Ο νεκρός τυλίγεται με ένα απλό λευκό σεντόνι.

1.                       ?????? ?? ?????

??? ?????? ??? ??? ????? ????? ??? ????? ???? ? ???? ? ??? ???? ????

2. ?????? ???? ?? ??? ?????? ?????? ?????? ??? ???? ?????? ??????

Έθιμα

«Αναμνήσεις μέσα από φωτογραφίες»

Γάμος 1981. Απεικονίζεται η εκπαιδευόμενη Σιατήρα Ευαγγελία (Πτελοπούλα Καρδίτσας)

Ρογκατσάρια Παλαμάς 2005. Απεικονίζεται ο μαθητής Μουτσάνας Κώστας (Παλαμάς Καρδίτσα)

Ρογκατσάρια Παλαμάς 2005. Απεικονίζεται ο μαθητής Μουτσάνας Κώστας (Παλαμάς Καρδίτσας)

Αντί επιλόγου:

Οι απόψεις των εκπαιδευομένων

«Έχω μάθει και θυμήθηκα παλιά και καινούργια έθιμα του τόπου μας», Γιώτα

«Έψαξα και θυμήθηκα παλιές αναμνήσεις από τις φωτογραφίες του γάμου μου», Ευαγγελία

«Βρήκα φωτογραφία από τον γάμο του παππού και της γιαγιάς μου, που θυμίζει τις παλιές όμορφες εποχές», Αναστασία

«Ότι η ζωή τις παλαιότερες εποχές ήταν τόσο διαφορετική αλλά και πόσο κάποια πράγματα έχουν παραμείνει ίδια», Σταυρούλα

Παραδοτέα: